neurosciencereview.eu

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Guzy OUN. Informacje ogólne

Guzy OUN według jeszcze dawnych autorów dzieli się na nowotworowe i pozostałe. W starszych podręcznikach można spotkać opisy guzów jako każdego nieprawidłowego ogniska w obrębie mózgu lub jamy czaszki. I tak do guzów mózgu zaliczano np. ropień śródmózgowy, duży workowaty tętniak, otorbiony pasożyt itp.

Obecnie guzy zasadniczo dzielimy na nowotwory łagodne i złośliwe. Typowym nowotworem łagodnym OUN jest oponiak. Jego tzw złośliwość kliniczna związana jest głównie z miejscem rozrostu lub/i wielkością guza w momencie zdiagnozowania. W rzadkich przypadkach pojawiają się postaci o wyższym niż I stopień złośliwości wg WHO. Guzy i ich stopień złośliwości przedstawia tabela opracowana przez WHO.

Wśród nowotworów pochodzenia glejowego (glejaków) wyróżnia się: gwiaździaki (astrocytoma), wyściółczaki (ependymoma), skąpodrzewiaki (oligodendroglioma), postacie niejednorodne (glejak wielopostaciowy - glioblastoma multiforme, GBM) oraz postacie mieszane.

Glejak wielopostaciowy wywodzi się z tzw. szeregu astrocytarnego i zgodnie z klasyfikacją WHO ma IV, najwyższy stopień złośliwości.Glejak wielopostaciowy charakteryzuje się wzrostem naciekającym, intensywną migracją i szybkim szerzeniem się nowotworu w obrębie otaczającej tkanki nerwowej. Następuje naciekanie wzdłuż włókien nerwowych, naczyń krwionośnych, opon miękkich, wokół komórek nerwowych; ten typ wzrostu guza utrudnia całkowitą chirurgiczną resekcję glejaka - stąd wznowy guzów. Glejaki generalnie nie mają zdolności tworzenia przerzutów, rzadko spotykane jest zjawisko implantacji drogami płynowymi. Wg teorii o genowym podłożu nowotworów złośliwych cały system gleju ma podobne uszkodzenie  w okolicy telomeru (o najnowszych odkryciach związanych z telomerazą w aktualnościach). Stąd niejednokrotnie obserwowano, że po doszczętnym usunięciu glejaka złośliwego w biegunie płata czołowego pojawiało sie "nowe" ognisko np w potylicy drugiej pólłuli mózgu często też o znacznie większej agresywności. Tak więc leczenie operacyjne ma w większości przypadków znaczenie psychologiczne i na pewien, ale raczej krótki czas odciąga to co jak na razie nieuchronne. O nowych metodach i nowych kierunkach w terapii nowotworów złośliwych w dziale aktualności.

  Glejak wielopostaciowy w badaniu MR, T1 + Gd
 Glejak wielopostaciowy - preparat patomorfologiczny

Statystyki

Guzy pierwotne mózgu stanowią 5-10% nowotworów. Z tego glejaki to 40%. Od 40 do 90% glejaków jest złośliwych (zależnie od grupy wiekowej).

Zachorowalność na glejaki złośliwe ocenia się na 0,5-2 zachorowania/100.000 osób/rok - chorują częściej (około dwukrotnie) mężczyźni, zwykle w 5-6. dekadzie życia.

W populacji polskiej zachorowalność na glejaki wynosi około 1300 przypadków rocznie, w tym na glejaki złośliwe (glejak wielopostaciowy i glejak anaplastyczny) około 600 przypadków.

Przeciętny czas życia od diagnozy to rok do półtora roku w zależności od osobniczej złośliwości samego guza.

Na koniec schemat linii prawdopodobnego mechanizmu powstawania komórki nowotworowej oraz działania niektórych leków. O nowych możliwościach leczenia będę informował na bieżąco, szczególnie w intencji pomocy chociażby w ten sposób licznym chorym. Jednocześnie sugeruję w przypadkach wątpliwych co do formy i rodzaju leczenia, jakim ma być poddany chory, udać sie na konsultacje w niezależnym ośrodku na bieżąco śledzącym aktualne doniesienia o dopuszczonych metodach terapii.